 harezmi
(Algorizm)
Tam
adı Muhammed Bin Musa el-Harezmi olan bu büyük bilim adamı,
Horasan�da (Özbekistan�ın Karizmi kentinde) doğmuştur.Hayatının
büyük bir bölümü Bağdat�da (Beytü�l Hikme�de)
matematik, astronomi ve coğrafya konularında çalışarak
geçmiştir.
Cebirin kurucusu olan Harezmi�nin iki önemli
matematik kitabı vardır; "Cebir" ve "Hint Hesabı".Harezm'de temel eğitimimini
alan Harezmi gençlinin ilk yıllarında Bağdat'taki
ileri bilim atmosferinin varlığını öğrenir.
Bağdat
bilim atmosferi içerisinde kısa zamanda üne
kavuşan Harezmi Şam'da bulunan Kasiyun Rasathanesin'de çalışan
bilim heyetinde ve yerkürenin bir
derecelik meridyen yayı uzunluğunu ölçmek için Sincar Ovasına giden bilim
heyetinde bulunduğu gibi Hint
matematiğini incelemek için Afganistan üzerinden Hindistana giden bilim
heyetine başkanlık da etmiştir.
Harezmi
'nin latinceye çevrilen eserlerinden olan
El-Kitab 'ul Muhtasar fi 'l Hesab 'il cebri ve 'l Mukabele adlı eserinde ikinci dereceden
bir bilinmeyenli ve iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin çözümlerini
inceler.
El Harizmi matematiğin yanısıra astronomi ve coğrafya
ilimlerinde de eserler vermiştir. Astronomik cetvellerle ilgili
kitaplar yazmış ve bu eserler 12. y.y. da Latince' ye çevrilmiştir.
Bunu yanısıra Ptolemy'nin coğrafya kitabını düzeltmelerle
yeniden yazmış, 70 tane bilim adamıyla birlikte çalışarak
830 yılında bir dünya haritası çizmiştir. Dünyanın
çevresini ve hacmini hesaplama çalışmalarında yer almıştır.
Güneş saatleri,usturlaplar ve saatler üzerine yazılmış
eserleri de vardır. |
